Custom Search

Jul 31, 2007

อ.วนิดา พึ่งสุนทร ศิลปินแห่งชาติ (พ.ศ. 2546) สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม (แบบประเพณี)







อ.วนิดา พึ่งสุนทร

เกิดเมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐ ที่กรุงเทพมหานคร
จบการศึกษาปริญญาศิลปบัณฑิต (สถาปัตยกรมไทย)

และได้รับประกาศนียบัตรชั้นสูง(สถาปัตยกรรมไทย)
จาก
มหาวิทยาลัยศิลปากร
เข้ารับราชการตำแหน่งอาจารย์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์

เป็นอาจารย์
และสถาปนิกที่มีความเชี่ยวชาญ
ด้านสถาปัตยกรรมประเพณี

อาจารย์วนิดา พึ่งสุนทร ได้สร้างสรรค์ผลงานไว้มากมาย
ล้วนเป็นที่ยอมรับ สะท้อนถึงเอกลักษณ์
ของสถาปัตยกรรมไทยที่โดดเด่นและมีคุณค่า
ผลงานมีการพัฒนาโดยนำเทคโนโลยีสมัยใหม่

มาผสมผสานเป็นรูปแบบที่มีลักษณะเฉพาะตน

เพื่อสนองประโยชน์ใช้สอยได้อย่างเหมาะสม
กับความต้องการในยุคสมัยปัจจุบัน

ผลงานที่สำคัญ

เช่น พระมหาธาตุเฉลิมราชย์ศรัทธา
(ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ)

วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ สาธารณรัฐอินเดีย
พระมหาธาตุเจดีย์ศรีจันเสน

และห้องสมุดเฉลิมราชกุมารี วัดจันเสน จังหวันครสวรรค์

พิพิธภัณฑ์บ้านวัดม่วง

จังหวัดราชบุรีโรงเรียนพระปริยัติธรรม

และพระตำหนักสมเด็จพระสังฆราชฯ

วัดนาควัชรโสภณ (วัดช้าง)จังหวัดกำแพงเพชร

เมรุลอยเพื่อพระราชทานเพลิง
พระญาณสิทธาจารย์ (หลวงปู่สิม พุทธาจาโร)

สำนักสงฆ์ถ้ำผาปล่อง จังหวัดเชียงใหม่

และสถาปัตยกรรมแบบประเพณีอื่น ๆ อีกมากมาย

นอกจากนี้ ยังได้ศึกษาค้นคว้ารูปแบบสถาปัตยกรรมไทยท้องถิ่น
เขียนเป็นบทความทางวิชาการถ่ายทอด
และเผยแพร่ให้ความรู้แก่นักศึกษา เช่น

การศึกษารูปแบบสถาปัตยกรรมบริเวณทะเลสาบสงขลา
พื้นที่ถิ่นภาคใต้เป็นเอกสารประกอบการ
สัมมนาทางวิชาการความหลากหลายของเรือนพื้นถิ่นไทย เป็นต้น

เคยได้รับประกาศเกียรติคุณผู้อนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น

ด้านสถาปัตยกรรมไทยประเภทบุคคลจาก 
คณะกรรมการอำนวยการวันอนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น
ด้านสถาปัตยกรรมไทยประเภทบุคคล
จากคณะกรรมการอำนวยการวันอนุรักษ์มรดกไทย
ศิลปินดีเด่นกรุงเทพมหานคร สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม
จากคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

ปัจจุบัน หลังเกษียณอายุราชการแล้วได้รับแต่งตั้ง
เป็นอาจารย์ผู้ชำนาญพิเศษทางด้านสถาปัตยกรรมไทย
มหาวิทยาลัยศิลปากร และยังคงสร้างสรรค์ผลงานการออกแบบ
ให้ความรู้ทางวิชาการสถาปัตยกรรมไทย
และเป็นแบบอย่างแก่อนุชนรุ่นหลังได้ดำเนินรอยตามต่อไป

อาจารย์วนิดา พึ่งสุนทร
จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ
สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม (แบบประเพณี)
ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๔๖




http://thefasa.com/2007/10/talk-wanida/ 
บทสัมภาษณ์ อ.วนิดา พึ่งสุนทร 
Written by admin 

เมื่อวันก่อน โอ๋(45) ได้มีโอกาสพูดคุยกับ อ.วนิดา
เกี่ยวกับเกร็ดสนุกๆ ของอาจารย์ ที่อ่านไปก็เพลินไป
ไม่เชื่อลองดูครับ เมษายน 2548 
สัมภาษณ์ อ.วนิดา พึ่งสุนทร โดยโอ๋ รุ่น 45


เข้าเรียนที่นี่ได้ไงคะ อาจารย์
เมื่อครูจบจากราชินี ครูตั้งใจจะเข้าธรรมศาสตร์ แต่ไม่มีเพื่อนเรียน เห็นว่า มหาวิทยาลัยศิลปากรมีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ก็เลยมาสมัครสอบ
ปี 2500 ตอนนั้น อ.พระพรหมเป็นคณบดี ได้เรียนกับอาจารย์พระพรหม อ.หม่อมมิตร อ.ชม้อย ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญของกรมศิลป์ เมื่อได้เข้ามาตอนนั้นนักศึกษาน้อย รุ่นนึงก็ 8-9 คน ครูเป็นรุ่นที่ 3 พี่ม้าเป็นรุ่นแรก แต่ครูเป็นผู้หญิงรุ่นแรกของคณะฯ เป็นโชคดีที่ได้เรียนกับ อ.ผู้เชี่ยวชาญจากกรมศิลป์ทั้งหมด
3 ปีแรก อ.พระพรหมเป็นคณบดี เป็นช่วงสถาปัตยกรรมไทย พอช่วงปี 4-5 อ.อัน เป็นคณะบดี มีการเปลี่ยนแปลงหลักสูตร เรียนทั้งสองอย่าง คือ เรียนทางสถาปัตยกรรมไทยด้วย และเรียนทางสากลด้วย เพราะว่าช่วงแรกที่เปิดนั้นเปิดเฉพาะอนุปริญญา เพราะฉะนั้นพวกพี่ม้า พี่หลอง พี่เวศ (อ.ประเวศ) รุ่นนั้นยังไม่จบปริญญา ก็จบแค่อนุปริญญา แล้วใครที่จะมาเรียนต่อปริญญาก็ต้องมาต่อปี 4 พร้อมครู
เพราะฉะนั้น พี่ม้า อ.ประเวศ พี่หลอง พี่งาม ก็จะเป็นรุ่นพี่แล้วมาเป็นรุ่นเดียวกันด้วย

เมื่อก่อนตอนเข้าเรียนมีประเพณีรับน้องไหมคะ
ประเพณีรับน้องก็จะเป็นแบบรวมทั้งมหาวิทยาลัย ตอนนั้นมหาวิทยาลัยยังเล็กจะรับน้องรวมกันทั้งหมด ทั้งจิตรกรรม ถาปัด โบราณ เดคคอเรท ตอนนั้นมีแค่นี้
แล้วมีกิจกรรมแปลกๆ ตอนรับน้องไหมคะ
ไม่มีอะไรแปลกๆ ก็ขึ้นไปแสดงบนเวที ให้บอกชื่อ ไม่มีอะไรมากมาย
มีเฮฮาไหมคะอาจารย์
มีเฮฮาเหมือนกัน แต่ไม่ได้มีการละเล่นอะไรมากมายนัก มีอาหาร ปาร์ตี้เล็กน้อย
มีไปมีตติ้ง หรือไปต่างจังหวัดกันไหมคะ
ไม่มี มีเลี้ยงกันถึงกลางคืน เพราะสมัยก่อนรุ่นครูกับคณะอื่นๆ จะสนิทกัน นอกจากมีรับน้องด้วยกันแล้ว เวลาเรียนหนังสือ มีวิชาพื้นฐานเรียนด้วยกัน เช่นทฤษฎีสี ประวัติศาสตร์ เรียนด้วยกันกับคณะอื่นๆ ซึ่งเรียนกับท่าน อ.ศิลป์ พีระศรี เพราะฉะนั้นก็จะสนิทกัน และคนน้อยด้วย
อยากรู้เรื่องสนุกๆ สมัยวัยเรียน
คือสนิทกันก็จริง แต่คณะถาปัดกับจิตรกรรมจะไม้เบื่อไม้เมากัน บางทีก็ยกพวกตีกัน ไม่ใช่เรื่องตลกหรอก ไม่ถึงกับตีกัน ทะเลาะกัน
สมัยนั้นเค้าฮิตไปเที่ยวไหนกันคะ
ในสมัย อ.อัน ?
เวลาเรียนสมัยก่อน ครูเรียนในโรงเรียน เป็นอาคารเรียนชั้นเดียวหลังคามุงสังกะสี แล้วเพื่อนครู จากโรงเรียนราชินี ไข่มุก (คุณไข่มุก ชูโต) เขาเรียนประติมากรรม อยู่ตึกสองชั้นข้างๆ ที่นี่พวกถาปัด ก็ส่งเสียงหนวกหู เขาก็เอากระป๋องสีปาลงมาบนหลังคา ก็เป็นที่รู้กัน คือเป็นไม้เบื่อไม้เมากัน แต่ส่วนตัวแล้วก็สนิทกัน มีพี่ๆ ที่จิตรกรรม แยะที่เข้ามาคุมสอบ เวลาสอบคนคุมสอบก็คือรุ่นพี่ที่คณะจิตรกรรม ..พี่หยัด (อ.ประหยัด)
พอปิดเทอมที่จะไปต่างจังหวัดเนี่ย สมัย อ.อัน เข้ามาแล้ว อ.อัน ก็จะพาไป ส่วนใหญ่ก็จะพาไปเชียงใหม่ พอปิดเทอมทีนึงก็จะพากันไป ไปปีละครั้งสองครั้ง

สมัยนี้เค้าไปเที่ยวเธคกัน สมัยก่อนมีที่เที่ยวอะไรแนวนี้บ้างไหมคะ
ไม่มีเลย ครูไม่เคยรู้จักเลย เธคเค้าเป็นยังไงกัน
แล้วมีเต้นลีลาศไหมคะ
ไม่มีเลย เพราะฉะนั้นครูเลยเต้นรำไม่เป็น เดี๋ยวนี้ก็ยังเต้นไม่เป็น สมัย อ.อัน เข้ามาเป็นคณบดี อ.อันก็….
ที่บอกว่าเรียนสากลด้วยนี่ก็จะมี อ.เรืองศักดิ์ อ.ประสม รังสิโรจน์ เข้ามาสอนทางด้านสถาปัตยกรรมหลัก ตอนเรียนจบแล้ว อ.เรืองศักดิ์ ก็จะมีให้ไปช่วยงานที่บ้าน พอง่วงๆ อ.เรืองศักดิ์ก็เอาโต๊ะเขียนแบบออก เอาห้องเขียนแบบเนี่ยมาเป็นห้องเต้นรำ แล้วก็จะสอนครูเต้นรำ ครูเต้นไม่เป็นก็เลยไม่เต้น

แล้วตอนนั้นเค้าฟังเพลงแนวไหนกันคะ
เพลงสุนทราภรณ์ .. สมัยนั้นสนุก สมัน อ.อัน เสาร์-อาทิตย์ก็จะมาทำงานที่คณะ บางที อ.อัน ก็จะเอารถไปเที่ยว ไปที่มวกเหล็กบ้าง ไปเช้าเย็นกลับ ไปเที่ยวธรรมชาติ
สมัยนี้เค้ามีกิ๊ก สมัยนั้นมีไหมคะ
สมัยก่อนจะว่ามีหรือไม่มีมันก็ มีบ้างอะนะ แต่ว่าสมัยก่อนนั้นเค้าไม่เปิดโอกาสที่จะไปไหนสองคน เพราะว่าเรียนกันอยู่ห้องนึงมีแค่ 8-9 คน ไปไหนทีก็ไปกันหมด 9 คน ไปไหนๆ ก็ 9 คน มี อ.คณะอื่นจะเข้ามาคุยก็ พวกเพื่อนๆ รุ่นพี่ พี่ม้าเนี่ยก็จะคอยกัน เพราะฉะนั้นทางจิตรกรรมก็จะเรียกพวกพี่ม้า อ.ประสงค์ ว่าเป็นพวกไม้กันหมา ก็ไม่มีโอกาสจะไปไหนลำพัง บางที่ก็ไม่ใช่ 9 คน 10 คน บางทีมีรุ่นพี่ เวลาไปไหนก็ไปกันหมด ตอนครูเรียนปี 5 ยังไม่ทันจบ อ.อัน ก็บรรจุครูให้เป็นอาจารย์ด้วย ตอนนั้นวุฒิอนุปริญญา ได้เงินเดือน 750 เอง เรียนไปด้วยได้เงินเดือนไปด้วย เสาร์-อาทิตย์ก็มาช่วย อ.อันเขียนแบบ ทำตึกเรียนของโรงเรียนนาฏศิลป์ คณะรับมาทำ ก็อย่างที่บอกว่างๆ ก็ไปเที่ยวด้วยกัน
พอเรียนจบแล้ว มีความรู้สึกประทับใจอะไรที่เกิดขึ้นระหว่างเรียนบ้างไหมคะ
ระหว่างเรียนก็… เรียกว่าทั้งคณะรุ่นนึงมี 5 คนมั่ง 8 คนมั่ง จนรุ่น อ.อร เข้ามา ตอนนั้น อ.อร ปี 1 ครูปี 5 รุ่นนั้นมาหน่อย ก็ 10 กว่าคน ทุกคนก็เลยสนิทสนมกันหมด เป็นกันเองหมด
หลังจากนั้นคนเข้าเรียนก็เริ่มเยอะขึ้นเรื่อยๆ
ใช่ ครูเกือบจะไปอยู่คณะจิตรกรรม อ.คณะจิตรกรรม บอกว่าผู้หญิงเรียนถาปัดไม่ไหวหรอก มันยาก ชวนให้ไปเรียนจิตรกรรม ประติมากรรม แล้ว อ.ศิลป์ ก็ยินดีจะรับ พอ อ.พระพรหมรู้ข่าวเท่านั้น อ.พระพรหม เรียกมาสวดเลย
พอจบแล้ว อ.ทำอะไรต่อคะ
ก็เป็นอาจารย์มาตลอด สอนมาตั้งแต่ 2505 จนตอนนี้ก็ 45 ปี จะว่าจำเจมั๊ย สอนก็ไม่ได้จำเจอะไร ต้องค้นคว้าอยู่ตลอด และสิ่งที่ไม่จำเจคือก็จะเปลี่ยนหน้าลูกศิษย์มาเรื่อยๆ
อาจารย์ก็เห็นการเปลี่ยนแปลงของคณะมาตลอด ..อาจารย์ว่าเป็นยังไงบ้าง
สมัยก่อนเนี่ย อาจารย์กับลูกศิษย์สนิทกันมาก พวกลูกศิษย์จะเรียก ?แม่นิด แม่นิด? สนิทกันมากๆ ?แม่นิดไม่มีตังค์กินข้าวขอตังค์ไปกินข้าว? อะไรแบบนี้ ลูกศิษย์ก็จะเข้ามาคุยตลอด สนิทกันมากกว่าปัจจุบัน คนมันน้อย เดี๋ยวนี้เยอะแยะไปหมด อาจจะเรียนวิชาการมาหน่อย สมัยก่อนมีวิชาปูนปั้น แกะสลักไม้ ลายรดน้ำด้วย แล้วไปไหนก็น้อยคน ไปไหนไปกันหมด ทั้งอาจารย์ ลูกศิษย์ ไปต่างจังหวัดกันเรื่อย
แล้วประเพณีรับน้องมันเริ่มตั้งแต่สมัยไหน
ครูก็ไม่แน่ใจนะ พอมีนักศึกษาแต่ละคณะมากขึ้น จะรับพร้อมกันหมดก็ไม่ไหว กว่าจะเรียกชื่อ กว่าจะรายงานตัว เมื่อสามสี่คณะ จิตรกรรมเปิดเป็นคณะแรก ถาปัดกับโบราณเปิดพร้อมกัน และก็มัณฑนศิลป์ ช่วงครู อย่างรุ่นครู 8 คน แต่ละคณะปีนึงรวม 4 คณะ ก็ยังไม่เท่าร้อยคนเหมือนปัจจุบัน น้องใหม่ 40-50 คน จะรับรวมกัน เวลารับก็จะใส่กระโปรงและผ้าผูกสีเวอริเดี้ยน คือชุดรับน้อง
แล้วมีแต่งชุดไทยไหมคะ
ชุดไทยตอนนั้นรู้สึกว่ายังไม่มีนะ มีแค่กระโปรงและผ้าผูกสีเวอริเดี้ยน และทุกคณะจะเป็นแบบนี้หมด ไม่มีการแบ่งแยก เรียนก็เรียนด้วยกัน ประวัติศาสตร์ศิลป์ ทฤษฎีสี เรียนกับ อ.ฝรั่ง ก็คือ อ.ศิลป์ แต่ก่อนเรียกกัน อ.ฝรั่ง
ช่วงรับน้องและตอนเรียนแต่งตัวยังไงคะ
ก็ชุดเวอริเดี้ยนเฉพาะตอนรับน้อง ตอนเรียนธรรมดาก็กระโปรงดำ เสื้อขาว แต่งฟอร์มตลอดปี
มีแฟชั่นไหมคะ
อาจเพราะครูเป็นผู้หญิงคนเดียวก็เลยไม่รู้จะแฟชั่นไปทำไม ชุดเป็นข้อบังคับของมหาวิทยาลัย มีเข็มขัด มีกระดุม เสื้อ กระโปรง หัวเข็มขัดกับกระดุมเป็นพระพิฆเนศ รู้สึกจะเป็นอย่างนั้น
มีเรื่องเล่าที่เป็นความลับไม่มีใครรู้ไหมคะ
ความลับยังไง
ก็แบบว่าแอบไปทำหรือเล่นอะไรในคณะ หรือเรื่องเด็ดที่เพื่อนๆ แอบเฮฮากัน
ไม่มีหรือจำไม่ได้ เพราะสมัยนั้นไม่โลดโผนหรอก ไปไหนทีก็แทบทั้งคณะ ทั้งคณะก็ไม่กี่คน ตอนครูเพิ่งเริ่มเป็นอาจารย์ พวก อ.อัน ก็ให้ผู้หญิงบางคนที่ขี่จักรยานไม่เป็นนั่งรถไฟไปรอรับที่เชียงใหม่ แล้วมีพวกผู้ชายที่แข็งแรงหน่อยขี่จักรยานจากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม่ แต่ขากลับขี่ไม่ไหวต้องเอาขึ้นรถกลับ (หัวเราะ… ทางนั้นก็มาสัมภาษณ์ลงหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นพวกที่ขี่จักรยาน ว่านักศึกษาขี่จักรยานมาจากกรุงเทพฯ ก็สนุกสนาน
ไปแทบทุกเทอมเลยไหมคะ
ก็ไปแทบทุกเทอมเลย โดยเฉพาะช่วงสงกรานต์ อ.อัน จะมีรถ 6 ล้อ รถกระบะ ถังน้ำ 20 ลิตร สองสามถังตั้งบนรถ 6 ล้อ แล้วก็เล่นน้ำกัน ของเรารถสูงด้วย สนุกสนานกัน แล้วไปถึง ปีนึงอยู่บ้านในเมือง ปีนึงอยู่บ้านนอกเมือง ปีนึงอยู่บ้านริมปิง บางครั้งก็อยู่บนดอยสุเทพด้วย บ้าน อ.อัน มีกี่แห่ง พวกครูไปอยู่กันหมด พวกครูอยู่บ้าน อ.อัน แล้วพวกผู้ชายอยู่บ้าน อ.อัน ตรงเชิงสะพานนวรัตน์ จะมีตึก 3 ชั้น เป็นตึกของทางราชการเหมือนไปอยู่วัด คือบ้าน อ.อัน เล็ก อยู่กันหมดไม่พอ ผู้ชายไปอยู่ทางนู้นหมด แล้วก็มองจากบ้าน อ.อัน ไปก็เห็น บางที่เค้าใส่ผ้าขาวม้าตัวเดียววิ่งกัน (หัวเราะ… พอเวลาไปถึงนู้น พวกผู้ชายเค้าไปจีบนางงามกัน เพราะบ้าน อ.อัน ชื่อบ้านเวฬุวันมั้ง อันนั้นจะมีปลูกต้นไม้แยะ มีดอกไม้ เขาก็จะเก็บดอกไม้หอมๆ เอามาห่อใบไม้ไปให้ แต่ก็ไม่กล้าเอาไปให้สาวขายผ้าไหม ครูจะเป็นคน ?อ้ะ เอาดอกไม้มาให้ คนนั้นเค้าฝากมานะ? ครูเป็นทูตไปช่วยเค้าจีบ สมัยก่อนก็สนุกสนานกัน
เมื่อก่อนมีการทำงานที่สตูดิโอคณะแบบข้ามคืนเหมือนสมัยนี้ไหม
ก็มีแต่ไม่ถึงกับอยู่ค้าง แต่พวกผู้ชายเค้าคงจะอยู่บ้างเหมือนกัน ช่วงหลังๆ แต่พวกครูอยู่อย่างมาก็แค่ห้าทุ่มสองยาม เพราะว่าครูสมัยก่อนครูขึ้นรถเมล์ไม่เป็น จากโรงเรียนราชินีมานี่มีที่บ้านมารับมาส่ง เพราะฉะนั้นเค้าจะต้องมารับมาส่ง ก่อนสร้างตึนี้ตึกจิตรกรรมมันยาวเข้ามา เป็นตึกเก่า แล้วเค้าบอกว่าผีดุ แต่ก็มีพวกค้าง แต่ครูไม่ได้ค้าง
สุดท้ายนี้ อาจารย์มีอะไรฝากถึงนักศึกษาปัจจุบันหรือนักศึกษาที่กำลังเข้ามาใหม่บ้างไหม คะ ทั้งในแง่ของการเรียนและการใช้ชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัย
ในเรื่องของนักศึกษาปัจจุบันนี้ไม่ค่อยสนิทกับครูบาอาจารย์มากเท่าไร มีสารทุกข์สุกดิบอะไรก็ไม่รู้ สมัยก่อนจะรู้หมดสารทุกข์สุขดิบของนักศึกษา คนนี้ไม่มีเงินกินข้าวนะ เอาล่ะ เดี๋ยวมาไถครูแล้ว บางทีจะไปเที่ยวกันนะ รุ่นหลังๆ เนี่ย ก็ไม่ถึงกับรุ่นหลังๆ รุ่นกลางๆ รุ่นอ้อ อารยา เชาว์กระจ่าง ว่าจะไปเที่ยว ?แม่นิดขอเงินห้าร้อยจะไปเที่ยวกัน? อะไรเงี่ย ชอบมาไถ ก็จะสนิทกันเหมือนลูกหลาน เพราะฉะนั้นก็จะเหมือนกับดูแล มีสารทุกข์สุกดิบก็จะมาเล่าอะไรยังไงกัน ปัจจุบันคนแยะ เพราะฉะนั้นก็จะไม่ค่อยได้ทราบสารทุกข์สุกดิบของนักศึกษาเท่าไหร่ ครูก็ไม่มีโอกาสที่จะช่วย เพราะไม่รู้คนนี้เป็นยังไง ขัดสนอะไร ช่วงนี้เงินยังไม่ส่งมา ต้องใช้เงิน ก็ไม่รู้ เพราะนักศึกษาแยะมาก ก็เลยไม่ได้ดูแลทั่วถึง สมัยก่อนคนน้อยดูแลทั่วถึง เพราะฉะนั้นนักศึกษาปัจจุบันนี้มีอะไรให้ช่วยก็มาบอก อย่างสมัยก่อนที่บอกสนิทอาจารย์ก็ดูแลได้ สมัยนี้ต้องปกครองตัวเอง บางทีพ่อแม่ก็อยู่ต่างจังหวัด ต้องทำมาหากิน ไม่ได้ดูแลทั่วถึง เพราะฉะนั้นต้องดูแลตัวเองนะ ฝากไว้ด้วย อย่าเที่ยวมากต้องแบ่งเวลาให้เป็น แล้วเวลาจะทำงานมีโปรเจกต์ ฉมังนักล่ะพวกนี้ ให้งานแรกๆ ค่อยมาตรวจกัน จะมาตรวจเอาอาทิตย์สุดท้าย ตรวจจนกระทั่งถึงทุ่มกว่า สองทุ่ม ตรวจกันจนมืดค่ำ แล้วบางทีก็พัฒนาแบบไม่ทัน ถ้าเมื่อเราเขียนแบบสักแต่ว่าพอสอบได้มันไม่มีความชำนาญ พอเราพัฒนาแบบไม่ได้ เราก็ไม่รู้ว่าจะทำยังไง ไม่รู้จะพัฒนาไปทางไหน ก็เพราะแบบนี้ ก็ขอให้ขยันๆ ดูแลตัวเองด้วย และขอให้โชคดีทั้งนักศึกษาเก่า ใหม่ หรือเพิ่งจบอย่างเราอะนะ ให้มีความสุขความเจริญต่อๆ ไป
ขอบคุณค่ะอาจารย์ ถ่ายรูปสวยๆ สักรูปนะคะ
หนึ่ง ส่อง ซ้าม…! ขอบคุณค่ะ

ค่ะ :22:










Jul 28, 2007

ศ. เจริญ วรรธนะสิน แนะอ่านสามก๊ก


สามก๊ก ตอน จูล่งฝ่าทัพรับอาเต๊า

คำถามก็คือว่าคนที่อ่านสามก๊ก เกิดความสงสัยว่าจะเอาไหนฉบับไหนมาใช้ดี
มีคนบอกว่าอ่านสามก๊ก 3 จบ คบไม่ได้ ตนอ่าน 7 จบ รับรองว่าคบได้แน่นอน
ถามว่าถ้าอย่างนั้นจะอ่านของใครดี แนะนำว่าให้อ่าน
สามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลังหน

แต่ฉบับวณิพกที่ยาขอบเขียนก็มีเสน่ห์มาก
สามก๊กที่ มรว.คึกฤทธิ์ เขียนก็ทำให้ตนรู้สึกทึ่งเหมือนกัน
นอกจากนี้ ยังมีของท่านอื่นอีก ที่น่าสนใจก็คือ
คนเดียวกันอ่านแล้วยังให้ข้อคิดไม่เหมือนกันในแต่ละครั้ง
ส่วนคนที่อ่านพร้อมกับคนอื่นความคิดก็ยังไม่เหมือนกัน
นี่คือเสน่ห์ของสามก๊ก


สามก๊กพูดถึงเสน่ห์ของผู้นำ การทำศึกสงครามเมื่อ 1,800 ปีก่อน
ได้อย่างละเอียดและแยบยล ทำให้คนอ่านเรียนรู้ได้ถึงจุดอ่อนจุดแข็งของผู้นำ
อ่านหลายจบยิ่งดีทำให้เรานึกถึงเรื่องราวของสามก๊กมาเทียบกับคนที่เราเจอ
คิดดูซิว่าเมื่อ 1,800 ปีก่อนไม่มีโทรศัพท์ ดาวเทียม ทางเดียวในการหาข่าวคือ
ส่งคนไปสืบหาความจริงโดยใช้ม้าเร็ว
แต่ที่น่าทึ่งคือ ผู้นำแต่ละคนอ่านความคิดซึ่งกันและกัน ที่อยู่ห่างไกลกันออก
ไม่ว่าจะเป็นผู้นำก๊กไหนก็ตาม จะมีความรู้ในแต่ละก๊กเป็นอย่างดี
พวกกุนซือทั้งหลายเป็นนักอักษรศาสตร์ทั้งนั้น ความรู้ดีของขงเบ้งเป็นยอดอัจฉริยะอยู่แล้ว
ซึ่งอาวุธสำคัญการศึกษาของผู้นำแต่ละคน
ต้องมีพื้นฐานทางประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และ จิตวิทยาเป็นอย่างดี
ตนเชื่อว่านักธุรกิจหลายคนที่อยู่ในพื้นที่นี้ มีคุณสมบัติผู้นำเหมือนในเรื่องสามก๊กทั้งนี้
ตนจะยกตัวอย่างเอกลักษณ์หรือจุดเด่นของผู้นำแต่ละคน


เริ่มจากเล่าปี่ ที่ยาขอบให้สมญานามว่า ผู้พนมมือให้แก่ชนทุกชั้น
ควบคุมอารมณ์ได้อย่างยอดเยี่ยม แต่คำพูดของเล่าปี่ท่านสุภาพสตรีอาจไม่ชอบ
โดยได้พูดไว้ว่า พี่น้องเหมือนแขนขา ลูกเมียเหมือนเสื้อผ้า
เพราะเล่าปี่ให้ความสำคัญกับพี่น้องเป็นอย่างมาก
นอกจากนี้ ยังอ่อนน้อมถ่อมตน สมถะ มักน้อย ความคิดลึกซึ้ง สายตากว้างไกล
ยึดถือในอุดมการณ์
เล่าปี่บอกว่าเมื่อเราตกอับต้องรู้จักอ่อนน้อมถ่อมตน แม้แต่ศัตตรูก็ยังเมตตา
กวนอู เล่าปี่ เตียวหุย สามพี่น้องร่วมสาบาน

ในชั่วชีวิตตนบอกได้เลยว่า ไม่มีใครทำเรื่องสามก๊กได้ดีเท่าประเทศจีนอีกแล้ว
จีนใช้งบประมาณในการสร้างกว่า 500 ล้านบาท
ซึ่งผู้ที่เคยศึกษาและเปรียบเทียบบุคลิกภาพผู้นำในสามก๊ก
จะเห็นว่าตัวละครในภาพยนตร์
มีความใกล้เคียงกับตัวละครในภาพยนตร์ที่ทำออกมาเป็นอย่างมาก
โจโฉ ผู้ยอมฆ่าคนทั้งโลก แต่ไม่ยอมให้โลกทรยศ
ถ้าเราได้ดูภาพยนตร์หรืออ่านหนังสือ จะรู้สึกซาบซึ้งมาก
โจโฉสร้างความเป็นผู้นำด้วยลำแข้งของตัวเอง เป็นคนเด็ดขาดแต่ขี้ระแวง
ซุนฮก ยอดเสนาธิการผู้ปรับเปลี่ยนชีวิตของโจโฉ
ตั๋งโต๊ะ จอมทรราชเผด็จการ
ลิโป้ นักรบยอดเยี่ยมแห่งยุค
จอมกตัญญูสามพ่อซุนเช็ก พี่ชายซุนกวน ใช้ความเป็นผู้นำสถาปนารัฐง่อก๊ก
ซุนกวน ผู้นำง่อก๊ก มีความเชื่อว่าผู้นำไม่ต้องทำเองทุกเรื่อง ขอเพียงรู้จักใช้คน
ขงเบ้ง ผู้หยั่งรู้ดินฟ้ามหาสมุทร ต้นตำหรับยุทธศาสตร์สามก๊ก
คนนี้แหละคืออาจารย์ของตน สามารถทำสงครามได้โดยไม่มีคนเสียชีวิตแม้แต่คนเดียว
ขงเบ้งถือเป็นผู้บัญชาการรบคนแรก ที่ใช้ธรรมชาติมาเป็นข้อได้เปรียบในการทำสงคราม
โดย ได้รับการแนะนำเรื่องนี้จากภรรยา ที่แม้หน้าตาจะไม่สวยงาม แต่ก็มีความฉลาดเฉลียวมาก ตลอดชีวิตของขงเบ้ง เป็นช่วงที่มีการช่วงชิงอำนาจกันสูงมาก ซึ่งขงเบ้งไม่ใช้บัณฑิตที่แค่รู้หนังสือ แต่เป็นปราชญ์ที่เป็นผู้พลิกแผ่นดินก็ว่าได้
ในการทำงานก็เช่นเดียวกัน ทุกวันนี้กุนซือไม่ต้องออกไปทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง
แต่สมัยก่อนไม่ใช่ อาจารย์ขงเบ้งฆ่าคนโดยใช้จิตวิทยาการยั่วยุ เป็นนักการพูดที่ฉลาด รู้ชั้นเชิงในการเจรจา แต่จากการวิเคราะห์ข้อบกพร่องการเป็นผู้นำ
การบริหารบุคลากรของขงเบ้ง พบว่าเป็นคนที่ชอบทำอะไรด้วยตนเอง
ฉลาดจนลูกน้องตามไม่ทัน
นอกจากนี้ ขงเบ้งไม่ ได้สร้างตัวแทน และยังขาดศิลปะในการมอบหมายงาน เลือกที่รักมักที่ชัง จุดแข็งของขงเบ้งที่กลายเป็นข้อด้อยคือ เป็นผู้นำที่เข็มงวดเกินไปจะไม่มีบริวาร หรืออาจกล่าวได้ว่า น้ำใสเกินไปปลาอยู่ไม่ได้
กวนอู เทพเจ้าแห่งความสัตย์ซื่อ มีความซื่อสัตย์ กล้าหาญ แต่ขาดยุทธศาสตร์จนกลายเป็นความบ้าบิ่น
อิวซิ่ว ผู้คอขาดเพราะซี่โครงไก่ รู้ใจนายได้ แต่อย่ารู้ทันนาย
ตันหลิม ผู้ทรนงในวิชาชีพ เตือนใจนักบริหารทั้งหลายว่า ทำงานอะไรแล้วต้องทำให้เต็มที่ เช่น เป็นนักการตลาด หรือเป็นนักธุรกิจ ก็ต้องทำหน้าที่ให้ดีที่สุดทั้งนี้

เมื่อ เสร็จจากบรรยายแล้ว ศ.เจริญ ยังเปิดโอกาสให้มีการซักถาม และได้มีผู้ตั้งคำถามว่า กรณี 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยุทธศาสตร์ที่ควรใช้จะเป็นอย่างไร ซึ่ง
ศ.เจริญ ตอบว่า ควรใช้ยุทธศาสตร์ของขงเบ้งกับม้าเจ๊ก เนื่อง จากตนมองว่า 3 จังหวัดก็ต้องการอยู่อย่างสันติเช่นเดียวกัน เพียงแต่เรื่องนี้ต้องอาศัยเวลา และต้องมีการใช้ยุทธศาสตร์ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ในการแก้ไขปัญหา

อ่าน สามก๊ก ฉบับคนขายชาติ เรือง วิทยาคม




  • Credit : http://www.manager.co.th/Home/samkok.asp (not active)








Jul 27, 2007

Heart Attack

รศ. ดร. วรากรณ์ สามโกเศศ

เมื่อเกิด Heart Attack จะช่วยตัวเองอย่างไรก่อนถึงแพทย์
ผมได้รับอีเมลลูกโซ่ที่ส่งมาจาก คุณมัชฌิมา กุญชร ณ อยุธยา ซึ่งเป็นเพื่อนผม โดย คุณมนูญ ศรีโสภณ เป็นผู้เผยแพร่คนแรก ผมเห็นว่ามีประโยชน์อย่างมากเพราะอาจเกี่ยวกับความเป็นความตายของตนเองและของคนที่เรารัก จึงได้เขียนเพิ่มเติมบางส่วนและขอนำมาเผยแพร่ต่อครับ

ร่างกายมนุษย์เป็นสิ่งมหัศจรรย์อย่างยิ่ง เอาแค่เบาะๆ 3 อย่าง
(ก) ถ้าเราเอาเส้นเลือดสารพัดประเภทในร่างกายของเรามาต่อกัน มันจะพันรอบโลกได้ถึงสองครั้ง (พันรอบโลกหนึ่งครั้งคือความยาวประมาณ 40,000 กิโลเมตร)
(ข) เลือดของเราทั้งหมดในร่างกายในแต่ละวันจะต้องเดินทางผ่านสารพัดเส้นเลือดในร่างกายจากหัวใจซีกหนึ่งไปอีกซีกหนึ่ง เป็นระยะทางถึง 270,370 กิโลเมตร
(ค) ในหนึ่งปีเลือดจำนวนประมาณ 3.1 ล้านลิตร จะถูกปั๊มผ่านหัวใจของเราด้วยการเต้นประมาณ 100,800 ครั้งต่อวัน และ 36.8 ล้านครั้งต่อปี

หัวใจต้องทำงานหนักเช่นนี้ก็ยังไม่กระไร แต่ถ้าหากมีก้อนเลือดไปอุดตันในหลอดเลือดหัวใจ เหตุการณ์ไม่คาดฝันซึ่งอาจเกิดได้กับทุกคนก็คือหัวใจซึ่งเป็นกล้ามเนื้อ เต้นระส่ำไม่เป็นจังหวะหรือหยุดทำงานเพราะขาดเลือดไปหล่อเลี้ยงดังที่เรียกว่า heart attack
การแพทย์ได้คิดค้นวิธีฉุกเฉินช่วยคนเกิด heart attack ก่อนที่จะถึงมือแพทย์ดังที่เรียกว่า CPR (cardiopulmonary resuscitation) ดังภาพที่เราเห็นผู้ป่วยนอนหงาย มีคนช่วยเอามือดันต้นคอจากด้านล่างให้จมูกเชิดขึ้น เอามือบีบจมูกและใช้ปากประกบปล่อยลมหายใจเข้าไป (ในลมหายใจออกมีออกซิเจนอยู่ร้อยละ 6) ในร่างที่หัวใจอาจหยุดเต้นแล้วแต่สมองยังไม่ตาย ซึ่งหากสมองขาดออกซิเจนเกินกว่า 4-5 นาทีก็จะเกิดสภาวะที่สมองถูกทำลายและกลับมาสภาพเดิมไม่ได้
CPR นั้นกระทำโดยคนอื่นเพื่อช่วยเหลือคนเกิด heart attack คำถามก็คือ ถ้าตัวเราเองเกิด heart attack ขึ้น จะช่วยตัวเองอย่างไร?
สมมุติว่าท่านเกิดรู้สึกปวดแน่นและเจ็บกลางอกอย่างมากขึ้นมาทันที และค่อยๆ ลามไปถึงบ่า ไหล่ และกราม หัวใจก็เต้นไม่เป็นจังหวะ ซึ่งเป็นอาการของ heart attack คำแนะนำใหม่ของแพทย์ก็คือ ให้กระทำสิ่งต่อไปนี้เพื่อประทังไปก่อนที่จะได้รับการช่วยเหลือทางการแพทย์
(ก) อย่าตกใจจนเกินเหตุ จงตั้งสติให้ดี
(ข) สูดลมหายใจเข้าปอดลึกๆ หนึ่งครั้ง
(ค) ไอออกมาอย่างหนักๆ เร็วๆ หลายๆ ครั้งอย่างต่อเนื่องกัน
(ง) กลับมาทำข้อ (ข) และ (ค) ซ้ำอีก โดยกระทำทุกๆ 2 วินาที
(จ) ทำอย่างนี้เรื่อยไปจนกว่าถึงมือแพทย์
ลมหายใจลึกๆ จะช่วยทำให้มีออกซิเจนและช่วยให้เลือดไหวเวียน ส่วนการไอแบบดุเดือดจะกระเทือนไปถึงทรวงอกและอาจมีผลช่วยกระตุ้นให้หัวใจทำงานอย่างเป็นจังหวะอีกครั้ง
คำแนะนำใหม่นี้มาจากบทความซึ่งตีพิมพ์ในวารสารหมายเลข 240 ของ Journal of General Hospital Rochester
ถ้าเห็นว่าเป็นประโยชน์กรุณาเผยแพร่ต่อไปด้วยครับ เพราะหากช่วยชีวิตได้แม้หนึ่งชีวิตก็น่าภูมิใจแล้ว และเป็นกุศลอย่างแท้จริง

Jul 22, 2007

ผู้รอบรู้ใจคน

ผู้จัดการรายสัปดาห์
29 กันยายน 2548 18:06 น.

๐ จะดีแค่ไหนถ้างานของเราคือการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้กลับสู่โลกของความเป็นจริง และทำให้คนได้เข้าใจกัน ?
๐ เมื่อแท้จริงชีวิตของคนหนึ่งคน ไม่ได้มีค่าแค่ตัวเขาเอง แต่ยังมีความหมายต่อคนอื่นด้วย
๐ “จิตแพทย์” ผู้ไขความลับที่ซ่อนลึกอยู่ในจิตใจคน
“ศ.ดร.นายแพทย์วิทยา นาควัชระ”
จิตแพทย์ชื่อดังสะท้อนวิถีทางบนอาชีพนี้
แม้ว่า โดยทั่วไปการหารายได้เลี้ยงตัวและความรวยจะเป็นเป้า
หมายของการทำงานหรือการเลือกอาชีพเป็นอันดับแรก
แต่สำหรับหลายๆคนเลือกอาชีพด้วยความต้องการช่วยเหลือคนอื่นหรือสังคมอีกด้วย
ซึ่งแน่นอนว่า “แพทย์” เป็นอาชีพที่มีโอกาสทำได้มาก
แต่ “จิตแพทย์” จะมีความแตกต่าง และน่าสนใจอย่างไร?
“Smart Job” ได้พูดคุยเกี่ยวกับอาชีพจิตแพทย์ในหลายแง่มุมกับ
“ศาสตราจารย์ ดร.นายแพทย์วิทยา นาควัชระ”
จิตแพทย์มือ
อาชีพระดับแนวหน้าของเมืองไทย
เริ่มด้วยคุณสมบัติของคนที่คิดจะเป็นจิตแพทย์
คุณหมอบอกว่า ข้อสำคัญต้องมีความสนใจ
ในด้านจิตใจของมนุษย์ อยากวิเคราะห์ได้
อยากเข้าไปช่วยเหลือ และต้องใจกว้าง
เพราะสิ่งแรกที่มนุษย์ทั่วไปรู้สึกคับข้อง
ก็คือการไม่ชอบที่ใครคิดไม่เหมือนเรา
ขณะที่อาชีพนี้จะต้องเจอกับมนุษย์หลากหลาย
ที่คิดไม่เหมือนเรา
นอกจากนั้น ยังต้องประกอบไปด้วย
การหมั่นหาความรู้ใส่ตัวมากๆ
รู้จักผสมผสานระหว่างการใช้เหตุผลและอารมณ์
มีบุคลิกน่าเชื่อถือ รักษาความลับ
ย่อความเป็น จับประเด็นเป็น
รวมทั้งมีทักษะในการถ่ายทอดและ
สอนให้คนเห็นประโยชน์และเอาไปใช้
จึงจะมีโอกาสบรรลุผลสำเร็จ
แต่ปัจจุบันความสนใจที่จะเข้าสู่อาชีพนี้ก็ยังคงน้อยอยู่
คิดว่าเพราะเป็นงานหนึ่งของหมอที่ได้เงินน้อยมาก
เมื่อเทียบกับหมออื่นๆ
และเมื่อเทียบกับผู้บริหารระดับสูงอีกทั้ง
ยังเป็นเรื่องที่เข้าใจยาก
ยิ่งกว่านั้นอุปสรรคใหญ่มาจากอคติ
ของคนที่มาหาและของคนทั่วไปมีมาก
การทำหน้าที่ของจิตแพทย์จึงเหมือน
กับการปิดทองหลังพระ
เพราะแม้ว่าจะมีคนดังมาหาก็บอกออกไปไม่ได้
เพราะเขาไม่อยากให้คนอื่นรู้ว่ารู้จัก
แต่ก็มีลูกค้ามากขึ้นที่ใจกว้าง
บางครั้งก็บอกและแนะนำเพื่อน
แต่ถ้าเป็นหมออื่นๆ เช่น ผ่าตัดโรคหัวใจ
เป็นข่าวซุบซิบ ประชาสัมพันธ์ทางอ้อมได้มากกว่า
ประเทศที่พัฒนามากก็ยังมีอคติแบบนี้
แต่น้อยกว่าประเทศที่พัฒนาน้อย
อย่างที่นิวยอร์คมีคนกล้าบอกว่า
ฉันมีจิตแพทย์ประจำตัว
แต่สำหรับเมืองเล็กๆยังมีอคติได้ง่ายกว่าแพทย์สาขาอื่น
เพราะปกติคนกลัวการถูกวิเคราะห์
และการมองจากสังคมว่าเพี้ยน
อย่างไรก็ตาม
การสร้างความสำเร็จสำหรับคนที่ชอบ
และรักจะเป็นจิตแพทย์
สามารถประยุกต์โดยผสมผสานความเป็นตัวตน
ความใจกว้าง การหาความรู้ใส่ตัว
แล้วกระจายแนวความคิด และความรู้ออกไปสู่สังคม
อย่างเช่น การจัดทัวร์ท่องเที่ยวแบบสุขภาพจิตดี
มีบรรยายสั้นๆ บรรยากาศสบายๆ
หรือการออกกำลังกายนำแอโรบิค
หรือกิจกรรมต่างๆ ที่เหมาะสม
สนุกสนานมาใช้
แต่อย่าหวังว่าจะรวย เพราะมีโอกาสผิดหวัง
แต่ถ้าคิดว่าจะได้ทำงานที่พอใจ
รู้สึกมีความสุข และสนุกกับงาน
ก็จะได้อย่างนั้น
เพราะงานนี้เป็นการเปิดโลกอีกใบหนึ่ง
ที่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์ล้วนๆ (Pure Science)
ซึ่งเป็นพื้นฐานที่หมอทุกคนต้องเรียนอยู่แล้ว
เพื่อให้อยู่ในกรอบของความเป็นจริง
ยังปนกับความเป็นศิลปิน
มีการสร้างสรรค์ด้วย
ส่วนคนที่จะเป็นจิตแพทย์ไม่ได้
ก็คือ คนใจอ่อน
เมื่อฟังแล้วเอาความทุกข์ของคนไข้
มาเป็นความทุกข์ของตัวเอง
หรือดึงเอาตัวเองไปผูกพันมากๆ
หรือถ้าเมื่อคนที่มาหาแล้วชื่นชมหมอมาก
แล้วหมอเกิดความสนใจ
เอาใจช่วยมากเกินไป
ตรงนี้เป็นอันตรายที่สำคัญมาก
เพราะอาจจะทำให้แนะนำผิดได้
จากอคติที่เกิด อย่างเช่น
เพื่อนหรือคนที่เรารักมาเล่าเรื่อง
อาจจะเกินจริงไปตามอารมณ์ความรู้สึกแต่ละช่วง
อาจจะหวานจ๋อยในตอนชอบ
แต่ตอนเกลียดจินตนาการในแง่ลบ
เพราะฉะนั้น หมอต้องไม่จิตอ่อน โอนเอนง่าย
๐ ปฏิบัติการคลายทุกข์

หมอวิทยาบอกว่า การช่วยเหลือ “ผู้ทุกข์ทางจิต”
มีหลายวิธี สำหรับจิตแพทย์ (psychiatrist)
เป็นแพทย์แขนงหนึ่ง
ซึ่งต่างกับนักจิตวิทยา (psychologist)
ตรงที่สามารถให้ยาได้ด้วย อย่างเช่น
ยาลดความเศร้า ลดความกังวล
ลดความเป็นโรคจิต
เพราะคิดไม่ดีจึงเกิดสารเคมีไม่ดีหลั่งในสมอง
ส่วนการทำจิตบำบัด โดยการพูดคุย
ซักประวัติ เพื่อให้รู้กลไกลและ
ปัญหาเบื้องลึกในระดับจิตใต้สำนึก
แล้วเอามาทำเป็นวงจรชีวิต
ซึ่งเทคนิคของแพทย์แต่ละคนต่างกันได้
แล้วจึงใช้พฤติกรรมบำบัด ให้รู้ว่า
ชีวิตของเขามีจุดอ่อนหรือข้อบกพร่องตรงไหนบ้าง
ให้ปรับเปลี่ยนแนว
ความคิดนิดนึงเพราะเปลี่ยนมากไม่ได้
ซึ่งจะทำให้เขายอมรับตัวเองได้มากขึ้น
และจะดำเนินชีวิตได้เหมาะสมขึ้น
อย่างเช่น ถ้าพ่อแม่ลูกมาหา
ต้องใช้ครอบครัวบำบัด
ช่วยสร้างความเข้าใจระหว่างครอบครัว
เพราะแต่ละคนมีความต้องการ
ความเข้าใจ และปัญญา ไม่เท่ากัน
ไม่เหมือนกันต้องทำให้เกิด
ความเอื้ออาทรที่จะรักกันต่อไป...
ส่วนใหญ่บำบัดเพื่อให้เกิดความคิดที่ดี
ที่เหมาะสม เพื่อให้สารความสุขหลั่ง
ไม่ทุกข์ ไม่ต้องใช้ยา เช่น
ถามผู้ทุกข์ว่าจะไปเที่ยวกันไม๊ ?
เขาตอบว่าไม่ไปเพราะเพลีย
แต่พอบอกว่าผู้หญิงที่เขาชอบอยู่จะไปด้วย
ความเพลียหายไปได้ เพราะสารความสุขหลั่ง
แต่ถ้าบอกว่าเจ้าหนี้ไปด้วย
เขารู้สึกป่วยมากขึ้นทันที
ถ้าคนที่พร้อมจะคิดแง่ลบ
เจ้าคิดเจ้าแค้น โกรธง่าย ใจน้อย ผิดหวัง เครียด
สารความเครียดหลั่งง่าย แต่คนที่คิดเป็น
ใส่จินตนาการดีเข้าไป ลดความทุกข์
ทำให้สารความสุขหลั่งได้
จะอย่างไรก็ตาม

การจะดูแล“ผู้ทุกข์ทางจิต”
ต้องแยกให้ได้ว่าอยู่ในประเภทไหน
ประเภทเกิดความขัดแย้งในความคิด
ประเภทบุคลิกภาพแปรปรวน ประเภทโรคประสาท
หรือสุดท้ายประเภทโรคจิต
ซึ่งคนที่เป็นโรคจิตจะถอยหลังสู่ความเป็นเด็กมากขึ้น
สร้างโลกของตัวเองมากขึ้น
เมื่อเป็นแล้วไม่หายขาด แต่ดีขึ้น
ส่วนที่ไม่ใช่โรคจิตมีโอกาสหายขาด และอยู่ในสังคมได้
๐ แนวทางสู่เป้าหมาย
สำหรับแนวทางที่นำมาใช้แตกออกได้เป็น 3 ทาง
ทางแรก การรักษา
ซึ่งเป็นไปตามขั้นตอนหรือวิธีการที่เรียนมา
ทางที่สอง การพัฒนา ซึ่งอาจจะใช้วิธีการฝึกอบรม
และทางที่สาม การป้องกัน
เพราะรู้จิตใจของมนุษย์เป็นเบื้องลึก
นำแนวคิดหลักจิตวิทยา หลักการบริหาร
และความสามารถในการวิเคราะห์ได้ลึกกว่า
มาใช้เป็นแนวคิดในเชิงพัฒนามนุษย์ได้ลึกซึ้ง
กว่านักฝึกอบรมคนอื่น
เพราะคนทั่วไปมักจะเข้าใจว่าหมอทำได้แค่การรักษา
แต่ที่จริงทำด้านการพัฒนา และป้องกันได้ด้วย
เพราะฉะนั้น หมอวิทยาจึงทำทั้ง 3 แนวทาง
แต่ช่วงแรกในชีวิตการทำงานในโรงพยาบาล
มีผู้ป่วยมาก และต้องใช้การรักษา
ใช้เวลาหมดไปกับการทำเรื่องเดิมๆ
ความคิดสร้างสรรค์ไม่เกิด ทำให้ในช่วงหลัง
เปิดคลินิคสุขภาพจิต
และจัดตั้งสถาบันพัฒนาตนเองและนักบริหาร
จึงมีโอกาสใช้การพัฒนาและป้องกันมากขึ้น
โดยใช้ความเชี่ยวชาญและความสนใจไปที่กลุ่มผู้ใหญ่
การทำงานของหมอวิทยา มีหลายบทบาท
ทั้งจิตแพทย์ อาจารย์ นักบริหาร นักคิด
นักเขียน รวมทั้ง นักพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคม
ซึ่งปัจจุบันยังมีผลงานเขียนใหม่ๆ ออกมาเรื่อยๆ
เรื่องที่เขียนก็มีหลายแบบแนวจิตวิทยาประยุกต์
ที่มากคือ เรื่องของชีวิต ความสุข ความสำเร็จ
แฝงจิตวิทยา แฝงคุณธรรมศาสนาปรัชญา
“ผมจะมี How To ให้ด้วย ขมวดตอนท้าย
เพราะเราวิเคราะห์วิจารณ์คน
ก็เหมือนกับการขุดหลุม
เพื่อดูว่ามันเกิดอะไรขึ้น
เมื่อดูแล้วต้องกลบให้เขาด้วย
ไม่ใช่ฝากให้สังคมให้ใครช่วยคิดต่อ
แปลว่าขุดแล้วไม่กลบ”
หมอวิทยาบอกถึงจุดเด่นของงานเขียนและเรื่องที่เล่า
แล้วยังชี้ถึงสิ่งที่ทำให้ประสบความสำเร็จว่า
เป็นเพราะการเป็นคนชอบอ่านหนังสือ
ศึกษาหาความรู้ใส่ตัว และที่สำคัญ
กล้าพอที่จะลงมือทำ

สำหรับคนที่ไม่ลงมือ หมายถึง
การเป็นคนที่มีบุคลิกไม่กล้า
ไม่เชื่อมั่นตัวเอง ไม่ภูมิใจตัวเอง
ซึ่งไม่ดีทั้งต่อตนเองและส่วนรวม
เพราะคนไทยมักจะส่งเสริมให้คนมีจินตนาการ
แต่มีเงื่อนไขของความภูมิใจในตัวเองมากมาย
ว่าจะต้องเป็นคนเรียนเก่ง
ถึงขนาดได้เกียรตินิยมยิ่งดี
ทำงานประสบความสำเร็จสูง
และช่วยเหลือสังคมได้มาก

“เงื่อนไขเยอะมาก และตัวอย่างก็เป็นคนเก่งๆ
ทั้งนั้น ทำให้คนไทยส่วนมากกลายเป็นคนที่ไม่มั่นใจตัวเอง
ผมโต้กระแสนี้ ผมมีคำๆ นี้
‘ภูมิใจและมั่นใจตัวเอง ตามความเป็นจริง’
ไม่ต้องรอคอย เราได้แค่ไหนแค่นั้น
เก่งมากดีมากแล้ว ใครไม่ชอบเราช่างเขา
แต่เรายังชอบความเป็นตัวเราขณะนี้
รู้จักตัวเองตามความเป็นจริง
อย่างนี้ก็มีความสุข ตรงนี้สำคัญ
และเป็นแบบของการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ใครจะนำไปใช้ก็ได้
แล้วเมื่อทุกคนทำดีหมด ทำเต็มที่ ส่วนรวมก็ดี
ส่วนคนขี้เกียจกับขี้โกงก็จะเจริญยาก
ตาม"กฎแห่งกรรม"
หมอวิทยาให้ข้อคิดที่น่าสนใจสำหรับทุกคน
การเรียน “จิตแพทย์”
เป็นการเรียนรู้เรื่องจิตใจมนุษย์อย่างลึกซึ้ง
รู้ความคิด ความรู้สึก และอารมณ์
ซึ่งเป็นพื้นฐานของชีวิตที่สำคัญ
และยังนำไปใช้ได้ไม่ว่าจะอาชีพไหนก็ตาม
แต่ไม่ได้มีการสอนเกี่ยวกับเรื่องจิตวิญญาณ
ซึ่งมีส่วนสัมพันธ์กับความคิดจิตใจของคน
แต่สำหรับหมอวิทยา นอกจากจะเรียนรู้เรื่อง
“กาย” กับ “จิตใจ” อย่างชำนาญแล้ว
ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา
ยังเรียนรู้เพิ่มขึ้นเรื่อง “จิตวิญญาณ”
จากการศึกษาศาสนาพุทธ
หลังจากที่เคยศึกษาศาสนาคริสต์มาก่อนแล้ว
และนำหลัก “อนิจจัง ทุกข์ขัง อนัตตา”
มาใช้ผสมผสาน เพื่อหาคำตอบให้กับ
“ผู้ทุกข์” ด้วยความเป็น “จิตแพทย์”
ผู้รอบรู้เรื่องจิตใจมนุษย์

๐ ก่อนเป็นหมอ
หนทางที่หมอวิทยาก้าวมาเป็นจิตแพทย์
เริ่มมาจากการเป็นเด็กเรียนดี
เป็นศิษย์เก่าโรงเรียนมัธยมวัดหนองแขม
และโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท
และเลือกเรียนแพทย์ตามความนิยม
ในสมัยก่อนที่มหาวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์ศิริราช
จากนั้นจึงไปเรียนต่อสาขากุมารเวชศาสตร์
ที่เม้าท์ไซไน เมดิคอลสคูล , คลีฟแลนด์ สหรัฐอเมริกา
แต่พบว่าไม่ต้องการจะเป็นกุมารแพทย์
และได้แรงบันดาลใจจากเพื่อนให้เรียนต่อในสาขาจิตเวชศาสตร์
ที่เมาท์ไซไน เมดิคอลสคูล , นิวยอร์คซิตี้ สหรัฐอเมริกา
จนได้รับวุฒิปริญญาเอก ผู้ชำนาญด้านจิตเวชศาสตร์

พูดคุยอย่างไรให้คนชอบ

ผู้จัดการรายสัปดาห์
29 มิถุนายน 2550 18:19 น.

ผมเคยพบคนที่มีชื่อเสียงในแวดวงต่างๆ
หลายๆ คนบางคนเป็นคนมีเสน่ห์ คุยแล้วชอบ
บางคนพอเริ่มคุยก็เดินหนีห่างออกมา
ไม่ชวนให้อยากคุยด้วยเลย
การพูดคุยให้เป็นนี้ เป็นทักษะที่ควรหัดให้มีเอาไว้
เป็นการเสริมสร้างบุคลิกภาพและมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี
ทำให้ได้มิตรภาพมากขึ้น ซึ่งนำไปสู่การงานและสังคมที่ดีต่อไป
ต่อไปนี้เป็นข้อแนะนำที่เลือกเอาไปใช้ได้ครับ

1.สร้างความมั่นใจให้ตัวเองก่อน โดยให้เชื่อว่าตัวเราเอง
และทุกคนรวมทั้งคนที่เราจะพูดด้วยก็เป็นคน "เก่งมาก-ดีมาก"
ตามสภาพเป็นจริงของแต่ละคน ซึ่งไม่เหมือนกันไม่เท่ากัน
และไม่ต้องเปรียบเทียบกัน เราจะชอบตัวเองและชอบคนอื่นๆ
ด้วย
ถ้ามองข้ามข้อบกพร่องของตัวเองหรือของคนอื่นได้
ก็ให้มองข้ามเสีย เขาต้องรับผลกรรม ตามกฎแห่งกรรม

2. สร้างภาษากายที่บวก (+) ซึ่งคนจะชอบ
เป็นลักษณะบุคลิกภาพแบบเปิดตัว เปิดเผยเช่น ยิ้มแย้ม
พร้อมพยักหน้า สบตา พร้อมจะกล่าวคำพูดบางอย่างที่แสดง
ถึงความสนใจและเป็นมิตร เช่น ดีจัง โอ้โห ใช่แล้ว
ไม่ยืนกอดอก เอามือล้วงกระเป๋า ขัดคอ หรือส่ายหน้า
ซึ่งถือว่าเป็นบุคลิกภาพแบบ "ปิดตัว"

3. ถ้าอยากแสดงความคิดเห็นที่ไม่เหมือนใคร
ก็ให้รอจังหวะให้เขาพูดให้จบก่อน แล้ว กล่าวว่า
ที่อีกฝ่ายพูดก็น่าสนใจดี แต่อยากเสนอแนวคิดอีกทางหนึ่ง
โดยใช้ภาษา พูดธรรมดาและมีสีหน้ายิ้มๆ ไม่ต้องแสดงสีหน้า
คำพูด ที่เอาจริงเอาจัง หรืออยากเอาชนะ จะกลายเป็นการสร้างศัตรู

4. การเริ่มต้นคุยกับคนใหม่ ๆ หรือคนแปลกหน้า ให้คุยเรื่องเบาๆ
ที่ทุกคนสามารถร่วมคุยได้ ให้เริ่มจากสิ่งที่มองเห็นในขณะนั้น
เช่น ดิน ฟ้า อากาศ การตกแต่งสถานที่ เรื่อง อาหาร
การท่องเที่ยว สุขภาพ กีฬา เป็นการเปิดฉากการสนทนา
เพื่อจะได้รู้ว่าเขาชอบคุยเกี่ยวกับอะไร แล้วจึงสานต่อ
ถ้าเขาไม่อยากคุยด้วยเพราะเหตุใดก็ตาม จงถอยห่างออกมา
และอย่าถือสาเขาเลย เขาอาจมีปัญหาส่วนตัวของเขาก็ได้

5.ให้ความสำคัญคู่สนทนา จงหาโอกาสชมเชยเขาบ้าง
ถ้าไม่รู้จักตัวตนเขาลึกซึ้ง ก็ให้ชมสิ่งของใช้ของเขาที่แลดุดีก็ได้
เช่น เขาซื้อของชิ้นนี้จากที่ไหน แลดูดีมาก
แต่อย่าให้เกินความจริงจนรู้สึกเป็นการป้อยอ
ถ้านั่งโต๊ะรับประทานอาหารด้วยกัน
ควรแสดงความเอื้อเฟื้อโดยหยิบขวดเกลือ พริกไทย น้ำตาล นม
ส่งให้คนข้างเคียงตามความเหมาะสมด้วย

6. อย่าพูดเรื่องปมด้อยของเขาเด็ดขาด
แม้จะมองเห็นและเป็นความจริง ก็ห้ามพูด เช่น
ความอ้วน ดำ เตี้ย ฯลฯ และอย่านำปมด้อยของตัวเองมาเล่าด้วย
เพราะเขาจะไม่ชอบเราทั้งกรณี แม้ปากจะบอกว่าไม่ถือๆ ก็ตาม

7. อย่าถามเรื่องส่วนตัวที่ลึกซึ้ง เช่น สถานภาพสมรส รายได้

8. กระจายความสนใจและการพูดคุยไปสู่คนอื่นบ้าง
ไม่ใช้ตั้งหลักคุยกับใครสักคนที่ชอบเป็นคนสำคัญ
ทำให้ขาดโอกาสรู้จักคนอื่น ๆ ถ้ามีคนที่รู้จักกันเข้ามาร่วมวงสนทนา
อย่าลืมแนะนำให้เขารู้จักกับคนที่เราคุยอยู่แล้วด้วย

9.ให้โอกาสคู่สนทนาพูดคุยถึงตัวเขาเองด้วย
ไม่พูดคุยถึงตัวเรามาก ถ้าเบื่อคู่สนทนาที่ชอบพูดถึงตัวเอง
หรือครอบครัวของเขานานไป ก็เปลี่ยนเรื่องคุย หรือเลี่ยงไปที่อื่น

10.อย่าชมเชยตัวเอง อย่าวิจารณ์ตัวเอง อย่าผูกขาดการพูดอยู่คนเดียว

11. ควรมีอารมณ์ขันระหว่างคุย แต่อย่าให้ลามก หรือโหดร้าย ไม่นินทาคนอื่น

12. เป็นผู้ฟังที่ดี อย่าสร้างศัตรู

13. สร้างความรู้สึกดีๆตอนจากกัน
ด้วยคำขอบคุณที่ได้ความรู้บางอย่างจากเขา
หรือ พูดว่าคงมีโอกาสดีๆ ได้พูดคุยกับเขาอีก
ปากมีไว้พูดคุย เพื่อสร้างมิตร สร้างความสุข
และสมองมีไว้คิด เพื่อสร้างสรรค์
จงใช้ปากและสมองให้ดีเวลาพูดคุยกับคนอื่น
เพื่อสร้างมิตร และสร้างสรรค์ครับ









ชีวิตกับเป้าหมายและความสำเร็จ


สัมภาษณ์ คุณโสภณ สุภาพงษ์

สัมภาษณ์และถอดบทสัมภาษณ์ โดย วิจักขณ์ พานิช



คุณโสภณ: เวลาที่เราเข้ามาที่นี่ จะมีสิ่งนึงที่เกิดขึ้นโดยเราไม่รู้สึกตัวเลย ก็คือ เรารู้สึกปลอดภัย คนรอบๆเนี่ย เรารู้สึกได้เลยว่าเรากำลังอยู่ในสังคมปลอดภัย เค้าเหมือนญาติชนิดนึงที่เรียกได้ว่า ญาติธรรม ในชีวิตเราถูก package ว่าญาติเนี่ยจะต้องเกี่ยวเนื่องกับพ่อแม่พี่น้อง ในชีวิตจริงๆแล้วไม่ใช่ คือ มนุษย์ทุกคนเป็นญาติ ความทุกข์เกิดจากสิ่งที่เกิดขึ้นตามความจริง พอมีอะไรเกิดขึ้น เราก็ไปโทษมันว่าทำให้เราทุกข์ ที่จริงไม่ใช่ ความทุกข์เกิดจากสิ่งที่เราคาด ถ้าเมื่อไหร่เราคาดผิดจากความจริง เราอาจจะสุข อาจจะทุกข์ แสดงว่าเราไม่เข้าใจความจริง มันมีบางอย่างที่คลุมจิตใจเราจนทำให้เราไม่เห็นความจริง ถ้าเราจิตใจสะอาดเราจะมองความจริงได้ชัด แล้วสิ่งที่ทำให้เรามัวไปหมด มันก็คือ ความอยากได้ อยากใหญ่ ใจแคบ อยากมี อยากให้เค้ารัก มันเกินความจริงของสิ่งที่มันเป็น เรามองไม่เห็นมัน การมีใจสะอาดก่อนเป็นสิ่งที่สำคัญมากเลย เราถึงจะมองเห็นความจริง แล้วชีวิตมันก็จะสุขน้อย ทุกข์น้อย การไม่เห็นความจริงทำให้เราเดี๋ยวก็สุขเดี๋ยวก็ทุกข์ โอ้โหแล้วมันจะแรง เพราะเรามองอย่างที่อยาก ไม่ได้มองความจริง เพราะฉะนั้นความทุกข์ไม่ได้เกิดจากสิ่งที่มันเกิดขึ้นจริง มันเกิดจากสิ่งที่เราคาด เราโง่เอง คาดไม่ตรงกับเรื่องจริง บางทีในเรื่องเดียวกัน อีกคนสุขอีกคนทุกข์ แสดงว่ามันมาจากที่คาด ลองสังเกตตรงนี้ดูแล้วเราจะมองทุกอย่างได้แจ่มใส เราเองต่างหากที่ผิดที่ ผิดความคิด สวนโมกข์นี่จะให้เรื่องความจริงได้เยอะ หากมองได้ตามความจริง ก็จะพ้นทุกข์


วิจักขณ์: ผมมีคำถามเรื่องนึงที่อยากจะถามคุณโสภณครับ เพื่อนผมหลายคนมีความเชื่อในการที่จะแสวงหาความสำเร็จในชีวิต และหลายคนที่มองธุรกิจเป็นคำตอบ คุณโสภณทำงานด้านธุรกิจ เป็นประธานบริษัทมากมายกว่ายี่สิบแห่ง อยากถามว่าคุณโสภณมีวิธีการทำธุรกิจอย่างไร ใช้ชีวิตอย่างไรให้สามารถทำธุรกิจได้โดยที่ไม่ต้องรู้สึกว่ายุ่งหรือเป็นทุกข์


คุณโสภณ: ผมเคยไปเมืองนอกอยู่สองเดือน กลับมาแล้วพบว่าบริษัทเค้ามีกำไรมากขึ้น ก็เลยรู้เลยว่าไม่ต้องมีเราก็ได้ ที่จริงแล้วเราไปยึดกับตัวเรามากไป ทิ้งไว้ให้คนอื่นเค้าบ้าง ผมสังเกตดูนะครับ มนุษย์จะมีวิถีคิดกับการใช้ชีวิตอยู่สามระดับ ที่เราคุ้นเคย เราจะใช้ชีวิตกับระดับที่ต่ำสุด คิดว่าอำนาจและเงินเท่านั้นที่ถูกต้อง เราจะทำอะไรเพราะมันเป็นอำนาจชั้น ตำแหน่งชั้น หรือทำอะไรเพราะมันได้เงิน ได้กำไร เราก็จะวัดว่าจะทำอะไรหรือไม่ทำอะไรเพียงเพราะอำนาจกับเงิน แต่ชีวิตมนุษย์ก็มีอีกระดับนึงที่ดีขึ้นไปหน่อย ก็ใช้กับระดับของ...ผมเรียกว่า Conventional Truth คือ ระดับของการใช้เหตุใช้ผล ใช้วิชา ใช้กฎหมาย เพื่อให้เราอยู่ด้วยกันโดยใช้กติกานี้ แต่ต้องสังเกตดูว่าเรื่องเหตุผลและวิชา มักจะมาจากว่าคนมีอำนาจเขียนขึ้นมา บางทีมันก็มาใช้ไม่ได้ เวลาที่อาจารย์หมอประเวศไปอวยพรคู่บ่าวสาวในงานแต่งงาน อาจารย์ก็จะบอกว่า ขอให้มีครอบครัวที่มีความสุข ขอให้คู่บ่าวสาวประสบความสำเร็จ ถ้ามีปัญหากันอย่าใช้เหตุใช้ผล ขอให้ใช้ความรักและหน้าที่ นี่เป็นระดับที่สามของมนุษย์ คือ ทำตามศีลธรรมและความเป็นมนุษย์ ว่าเรามีหน้าที่ เพราะเหตุผลบางทีมันถูกอ้างขึ้นมาเพื่อเอาชนะ มันเป็นอาวุธที่ซ่อนเร้นมากกว่าอาวุธตามปกติด้วยซ้ำ เพราะฉะนั้นแม่เนี่ยก็จะทำอะไรตามหน้าที่ ผมเคยถามรัฐมนตรีรัฐบาลที่แล้วว่า ถ้าท่านคิดว่าอำนาจและเงินเท่านั้นที่ถูกต้องเนี่ย แล้วเราจะเอาแม่ไปไว้ที่ไหน แม่ไม่ได้ทำอะไรโดยใช้อำนาจ ไม่ได้ทำเพราะว่าได้กำไร และบางครั้งแม่ก็ไม่มีเหตุไม่มีผล แต่เรารักแม่ ผมก็รักแม่เพราะแม่ร่วมสุขร่วมทุกข์ แม่ทำตามหน้าที่เสมอ ไม่ได้บอกว่ามันผิดมันถูก มันดีมันเลว


เพราะฉะนั้นมันมีความคิดอยู่สามระดับ แม่จะใช้ระดับบน เพราะฉะนั้นในชีวิตจริงๆ เราควรจะใช้ความคิดทางหลักศีลธรรมศาสนาเป็นตัวตั้ง แล้วเราก็มาใช้กำหนดเหตุกำหนดผล กำหนดวิชาความรู้ ตัวบทกฎหมาย แล้วเราก็ทำธุรกิจหากินเลี้ยงชีพในระดับที่สามภายใต้กรอบนั้น ธุรกิจส่วนใหญ่ที่ทำในลักษณะนี้ก็จะเป็นธุรกิจแบบช่วยกัน เพราะวิถีคิดมันถูกควบคุมด้วยร่วมสุขร่วมทุกข์หลักศาสนาทางธรรมชาติ เพราะฉะนั้นที่ผมดูแลธุรกิจเยอะเลย แล้วบอกอย่างไม่อายเลยนะว่า เวลาผมจุกเข้า จะต้องตัดสินใจอะไรเดี๋ยวนั้นเนี่ย ผมจะนึกว่าถ้าผมเป็นแม่ผมจะตัดสินใจตรงนี้ยังไง คนอ่อนแอต้องได้ก่อนเสมอ แล้วไม่เคยผิด มันจะเป็นอะไรที่ระยะยาว เรานอนหลับ เค้านอนหลับ มันเป็นความสุขที่ระยะยาวมาก แล้วไม่เคยผิดครับ ถึงแพ้ก็แพ้ด้วยกันด้วยความสุขทั้งหมด ไม่เคยผิดครับความคิดแบบแม่เนี่ย ถ้าเรากลับมาดูในโลกจริงๆ ในศาสนาอิสลาม เค้าก็จะใช้หลักศาสนาเป็นตัวตั้ง แล้วก็มาใช้เป็นหลักกฎหมาย มาใช้ทำการค้าขาย ที่นี้ในความคิดของตะวันตกที่เป็นทุนนิยมเนี่ย มีหลักเศรษฐกิจหรือหลักเศรษฐศาสตร์เดิมเนี่ยมันก็ดีนะ มันหมายถึง เป็นกระบวนการที่ทำให้ทุกคนมีความเป็นอยู่ดีขึ้น แต่มันด้วยการที่ใช้ทุนนิยมเข้ามาเนี่ย มันไม่มีที่สิ้นสุด มันก็กลายเป็นว่าจุดจบมันก็คือ ความเป็นอยู่ของบางคนดีขึ้นมาก แต่ส่วนใหญ่แย่ลง มันเป็นอีกรูปนึงเลย เพราะมันไม่สิ้นสุด ไม่มีพอเหมาะ เพราะฉะนั้นมันก็เกิดปัญหาของทุนนิยมแล้วมันก็ไม่จบ ทรัพยากรก็ถูกใช้ไปเรื่อยๆ ชั้นปล้น ชั้นใช้ ข้างเดียว เพราะฉะนั้นมันไม่มีหลักสมดุล เป็นหลักที่สุดๆ ทุกอย่างมันเป็นที่สุดหมด เมื่อมันไม่สมดุลวันนึงมันก็แย่แบบนี้


แต่ถ้าเราเริ่มด้วยหลักศาสนาเนี่ย เราจะคิดในลักษณะที่ว่า เราอยู่ร่วมกันได้ทั้งหมด งั้นเวลาที่ผมทำธุรกิจผมก็มองอย่างนั้นมากกว่า ผมก็มองว่าการที่เข้าไปอยู่ในบริษัท ทุกบริษัทเลยนะอันแรกเลยที่ผมตั้งก็คือว่า หนึ่ง สภาพการทำงานที่มีความสุข อันที่สอง ขอมีส่วนร่วมในความอยู่ดีกินดีของสังคมไทย ผมจะตั้งอยู่สองอัน กำไรเป็นผลพลอยได้ ผลจากการมีความสุขแล้วเราค่อยมีกำไร เราไม่ได้ตั้งกำไรแล้วฆ่ากันตายหมด ทุกข์หมด ที่จริงแล้วมันยั่งยืนกว่า การร่วมสุขร่วมทุกข์ ในเวลาที่เราทุกข์จริงๆแล้วเราก็ยังมีความสุขที่ยังได้ร่วมทุกข์กับคนที่เรารัก เหมือนแม่เนี่ย อยากจะเจ็บ อยากจะทุกข์แทนลูก แม่ไม่มีเหตุผลฮะ แต่รู้อย่างเดียวว่าแม่จะอยู่ข้างลูก ความสุขของแม่คือขอให้ได้ทุกข์แทนลูกแม้ลูกมันจะเลวยังไงก็เถอะ นั่นเป็นความสุขที่ยั่งยืน เพราะฉะนั้นเวลาทำงานผมจะใช้อย่างนั้น อยู่ข้างเดียวกัน ถ้าผิดเราผิดด้วยกัน แล้วเราจะเดินออกมาจากตรงนั้นพร้อมๆกัน แบบนั้นผมคิดว่าผมมีความสุขกว่า เพราะฉะนั้นความหมายทั้งหมดของการจัดการคือ เราจะเอาความสัมพันธ์ที่บ้าน มาใช้ในที่ทำงาน เราจะไม่เอาความสัมพันธ์แบบที่ทำงานมาใช้ที่บ้าน ไม่งั้นบ้านพัง แต่คนไทยเราลืม แล้วไปรับเอามาเฉยๆ หลายคนก็เอาความคิดจากที่ทำงานมาใช้ที่บ้าน แล้วก็บ้านแตกบ้านพังเยอะแยะ ผู้หญิงหลายคนกลับบ้านก็เป็นประธานไม่เลิก ผลก็คือบ้านแตก เพราะมันไม่ใช่ความสัมพันธ์ปกติของมนุษย์ ผมก็คิดว่ามันได้ประโยชน์แล้วมันง่ายด้วย ถ้าเราคุยกับใครเรื่องอย่างนี้ ผมคิดว่าทุกคนเข้าใจง่าย ทุกคนก็อยากแต่ก็ไม่กล้า ไปที่ไหนผมจึงต้องบอกว่า ผมก็อยากจะทำให้ที่นี่เป็นบ้าน เมื่อเวลาอะไรเกิดขึ้น เราไม่ต้องถามว่าใครเป็นคนทำ เราจะถามว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง แล้วมันจะแก้ไขร่วมกันไปได้ยังไง คนเขาก็จะมีกำลังใจ หรือเราจะลงโทษใคร เราก็รู้ว่าเราทำไปเพราะหน้าที่ ไม่ได้ทำเพราะเราเกลียด เราอยากจะสะใจ แต่เพราะเรามีหน้าที่ว่าเขาจะต้องไม่ไปกระทบคนอื่น เช่นเขาโกง เขาคอรัปชั่น ถ้าเราปล่อยไว้มันก็สูญเสียหมด เราก็ต้องคุยกับเขาตรงๆว่าเขาต้องถูกลงโทษแล้วนะ เพราะมันเป็นหน้าที่นะ แล้วเขาก็จะพอใจ เพราะว่าวันรุ่งขึ้นเขาจะตื่นขึ้นมาพร้อมกับจะมองตาคนอื่นได้อย่างสนิทใจ ได้เกิดใหม่มีอิสรภาพ มีชีวิตใหม่ ตามหน้าที่ของเค้าก็ถูกแล้วที่ต้องโดนลงโทษ แล้วเขาก็สบายใจ แทนที่จะหลบๆซ่อนๆ มองตาใครไม่สนิท พอเป็นเช่นนี้เขาก็ควรถูกลงโทษ ที่คนอื่นก็รู้ด้วย เราจึงเข้าใจว่าทำไมทางคริสต์เขาถึงต้องมีการแก้บาป กับใครสักคนนึง ถ้ามีแม่ก็พูดกับแม่ ถ้าไม่มีแม่ก็พูดกับพระ เพราะแม่เนี่ยถึงเราจะสารภาพว่าเราผิดยังไง แม่ก็จะเราอยู่ข้างเราเสมอ แล้วเราทำที่ทำงานเราอย่างนั้น ทุกคนก็จะเข้าใจหน้าที่ร่วมกัน ถ้าเราแข็งแรงกว่าเราก็มีหน้าที่ต่อเค้าที่อ่อนแอกว่า


เพราะฉะนั้นอยากจะบอกว่า ไม่ใช่เราปฏิเสธธุรกิจ แต่ให้เราอยู่ในกรอบนั้น เรายังมีที่ให้ทำอีกเยอะ แต่ไม่ใช่เราไปบอกว่า ไปศึกษาแล้วพบว่าบ่อนเสรีดี พนันบอลดี แล้วก็มาตั้งกฎเกณฑ์กฎหมายแล้วเราก็ไปละเมิดศีลธรรม นี่เป็นการคิดแบบอำนาจกับเงิน มันก็อ้างเหตุผลไปได้เพื่อบอกว่าสิ่งนั้นดี จริงๆแล้วเรารู้ เรารู้ทันที เพราะเรื่องอย่างนี้ ถามเราเราก็ไม่อยากให้ลูกเราทำ เพียงเพราะความอยากได้เงิน ความมีอำนาจ มันทำให้เรามองไม่เห็น ถ้ามองอย่างเข้าใจ เราก็จะรู้ว่าปัญหาที่เกิดขึ้นแท้จริงเกิดมาจากอะไร พวกที่คิดแบบนี้เราก็ไม่โกรธเขา แต่เรารู้ว่าความจริงมันคือยังไง สี่งที่เกิดมันมาจากรากอะไร ถ้าเราอยากจะเปลี่ยนเค้า เราต้องเติมปัจจัยอะไรให้เค้าได้กลับมาคิดได้ถูกต้อง การเห็นความจริงเนี่ยช่วยเยอะเลย

Jul 20, 2007

ชื่อดีเซ็นสวยช่วยเสริมบารมี

: ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ สู่โลกแห่งความเป็นจริง


พระเครื่อง: คม ชัด ลึก
13 เมษายน 2550 20:00 น.

http://news.swu.ac.th/newsclips/doc/200721038.pdf

สวัสดีครับ ท่านผู้อ่าน รัฐมนตรีที่ได้รับโปรดฯ ให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการท่านนี้ นอกจากจะมีคำว่า ดร.ซึ่งย่อมาจาก ดอกเตอร์แล้ว

ท่านยังมีวิทยฐานะถึง รองศาสตราจารย์ อีกด้วย ดังนั้นหากจะเขียนชื่อท่านพร้อมคุณวุฒิอันทรงเกียรติอย่างเต็มภาคภูมิก็ต้องเขียนว่า รองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์ วรากรณ์ สามโกเศศ หรือจะใช้อักษรย่อ รศ.ดร.วรากรณ์ ก็ได้ครับ

แต่ “ตะวันณา” ขอเรียกท่านว่า อาจารย์วรากรณ์ก็ล่ะกันครับ เพราะเป็นลูกศิษย์ประเภท “ครูพักลักหลับ” เอ๊ย... ขอพระอภัยมณี ครูพักลักจำ จากคอลัมน์อาหารสมองในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ จนมีความรู้รอบตัวมากขึ้นอีกหลายด้าน

ศิลปักษรในลายเซ็นของอาจารย์วรากรณ์ เป็นศิลปักษรที่บ่งบอกถึงการเป็นคนช่างคิดช่างฝันช่างจินตนาการนะครับ ดูได้จากการเริ่มต้นของลายเซ็นซึ่งเป็นวงกลมค่อนข้างใหญ่ ทั้งๆ ที่ไม่ใช่ อ อ่าง แต่เป็น ว แหวน (ก็ขอฝากท่านที่มีชื่อที่ขึ้นต้นด้วย ว แหวน หรือ อ อ่าง ดูไว้เป็นตัวอย่างนะครับ) และเป็น ว แหวนที่ไม่มีหัวแหวนปรากฏอยู่ บ่งบอกว่า

หากอาจารย์คิดหรือฝันหรืออยากจะทำอะไรแล้ว หากมีโอกาสที่จะได้ทำตามที่คิดที่ฝัน ท่านจะตัดสินใจทันที โดยไม่มีอาการลังเล หรือ จดๆ จ้องๆ ในทำนองว่า จะเอาหรือไม่เอาดี ทำนองนั้น

บทพิสูจน์เรื่องนี้อยู่ที่ตลอดระยะเวลาที่ท่านเป็นอาจารย์ เป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยเอกชนชั้นนำแห่งหนึ่งนั้น ท่านมีความคิดความฝันอยากจะแก้ปัญหาของประเทศไทยอย่างเต็มเปี่ยม ทันทีที่มีโอกาสหรือได้รับความไว้วางใจจากอาจารย์วิจิตร ศรีสอ้าน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการให้มาช่วยว่าการ ท่านก็ตกปากรับคำทันที และที่สำคัญคือ การลงมือทำโดยไม่ต้องพูด เหมือนรัฐมนตรีบางคนที่ช่างพูดแต่ไม่ค่อยทำ

ศิลปักษรที่ตามมาเป็นเส้นสายที่พลิ้วไหวไปมาต่อจากอักษร ว แหวน นั้น บ่งบอกว่าอาจารย์เป็นคนที่มีอารมณ์อ่อนไหวคล้ายบรรดาศิลปินทั้งหลายที่รักและชอบในศิลปะ เป็นคนที่มีอารมณ์ขันอยู่ในที และมองโลกในแง่ดีอยู่ตลอดเวลา อีกทั้งเป็นผู้ที่ให้เกียรติคนรอบข้างอย่างทั่วถึง คือพร้อมที่จะรับฟังเสียงของคนอื่น อย่างคนที่เคารพและเข้าใจในคำว่าประชาธิปไตยเป็นอย่างดี

ศิลปักษรในนามสุกล ที่มีรูปลักษณ์เริ่มจากล่าง ทะยานขึ้นไปเบื้องบน แล้วเลื่อนไหลไปอย่างเนิบนิ่มนั้น บ่งบอกว่า อาจารย์ยังมีโอกาสที่จะก้าวไปสู่โลกแห่งความเป็นจริงได้อีกหลายอย่าง เพราะรูปทรงวงกลมรีที่ปรากฏในตอนบนของลายเซ็นนามสกุลนั้น สะท้อนว่า ความฝันของท่านที่ฝังอยู่ในจิตใต้สำนึกนั้นเป็นความฝันเป็นความคิดที่เยี่ยม และมีโอกาสที่จะเป็นจริงได้ไม่ยากนัก

กราบเรียนอาจารย์วรากรณ์ ครับ “ร้อยลี้ ย่อมต้องมีก้าวแรก” ฉันใด อนาคตทางการเมืองของท่านก็เป็นเช่นนั้นแหละครับ ตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ที่ท่านดำรงอยู่นี้ ย่อมเสมอก้าวแรกบนถนนการเมืองที่เป็นจริงเป็นจังกว่าครั้งก่อนๆ ครับ

ยามนี้ ยามที่ประเทศชาติและบ้านเมือง เสมือนหนึ่งว่าจะขาดคนดีมีความสามารถเพื่อเป็นผู้นำของประเทศลงไปทุกวันนั้น เมื่อเห็นท่านได้ใช้ความรู้ความสามารถช่วยเหลือคุณครูในภูมิภาคแก้ปัญหาหนี้สินที่พอกพูนอยู่แล้ว จึงเริ่มอุ่นใจและเชื่อว่า คำกล่าวว่า กรุงศรีอยุธยาไม่สิ้นคนดีนั้น ไม่ใช่คำกล่าวที่เลื่อนลอยอย่างแน่นอน

Jul 16, 2007

วิพากษ์เศรษฐกิจ พิศการเมือง ตอนที่ 2 : Dr. Varakorn Samakoses


20. 12 . 2548


สถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์ เพื่อประชาธิปไตย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ร่วมกับ สำนักพิมพ์ openbooks
ขอเชิญร่วมเสวนา “วิพากษ์เศรษฐกิจ พิศการเมือง ค้นหาตัวตนสังคมไทย”
วันศุกร์ที่ 16 ธันวาคม 2548 ณ ห้องประชุมสัญญา ธรรมศักดิ์ ชั้น 2
ตึกโดม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตั้งแต่เวลา 13.30 น. ถึง 18.00 น.

14.00 – 16.00 น. ร่วมพูดคุยกับ
รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
อธิการบดีมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ และ
รศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์
อดีตหัวหน้าพรรคมหาชน
ในหัวข้อ “วิพากษ์เศรษฐกิจ พิศการเมือง”

จากนั้น 16.15 – 18.00 น.
ร่วม “ค้นหาตัวตนสังคมไทย” กับ อ.ดร.เสกสรรค์ ประเสริฐกุล
อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เจ้าของผลงานล่าสุด
“ผ่านพบไม่ผูกพัน” และ
รศ.ดร.สุวินัย ภรณวลัย อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เจ้าของผลงาน “ภูมิปัญญามูซาชิ: วิถีแห่งกลยุทธ์เชิงบูรณาการ”

ลงทะเบียนได้ตั้งแต่ 13.30 น.
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่สำนักพิมพ์ openbooks โทร. 0-2669-5145-6


Jul 15, 2007

รมช.ศธ. กับเศรษฐกิจพอเพียง



เศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในทุกอณูของชีวิตและใช้ได้จริงคือสิ่งทำอย่างไร
จะอยู่อย่างสมดุลยั่งยืนและมั่นคงคือสิ่งที่ รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
ให้แนวทางปฏิบัติแก่ผู้นำทางการศึกษา
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่พอสรุปได้ตามแนววิเคราะห์ของ
รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
สำหรับแนวคิด เป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ
ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ
ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง
โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์
เป้าหมายมุ่งให้เกิดความสมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
และกว้างขวาง ทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม
และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี
หลักการ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุมีผล
การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวพอสมควร ต่อการมีผลกระทบใดๆ
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน เงื่อนไขพื้นฐาน (ความรู้คู่คุณธรรม)
จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ
และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่างๆ
มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการทุกขั้นตอน การเสริมสร้างจิตใจของคนในชาติ
โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐ นักทฤษฎีและนักธุรกิจในทุกระดับให้มีสำนึกในคุณธรรม
ความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสมในการดำเนินชีวิตด้วยความอดทน
ความเพียร มีสติปัญญา และความรอบคอบ
รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
บรรยายพิเศษ ในการสัมมนา
“พัฒนาผู้นำ ตามรอยพระราชดำรัสปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”
นโยบายการขับเคลื่อน ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา ณ ห้องประชุมคุรุสภา
วันที่ 29 มีนาคม 2550
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวในโอกาสนี้ว่า
เศรษฐกิจพอเพียงไม่ใช่เรื่องเศรษฐกิจแต่เพียงอย่างเดียว
ไม่ใช่เรื่องของศาสนา และเศรษฐกิจพอเพียง
ไม่ใช่สิ่งตรงข้ามกับทุนนิยม ที่ต้องเลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง
หากแต่ไปด้วยกันได้ ความพอเพียงคือทางสายกลาง พอประมาณ มีเหตุมีผล
และมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ภายใต้เงื่อนไขความรู้ (รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง)
เงื่อนไขคุณธรรม ซื่อสัตย์ สุจริต อดทน พอเพียง มีสติ และปัญญา เศรษฐกิจพอเพียง
อยู่ในทุกเรื่องของชีวิต รวมถัง ศาสนา (ทุกศาสนา)
และเศรษฐกิจพอเพียงไม่ใช่สิ่งที่ตรงข้ามกับทุนนิยม
แต่ต้องเลือกว่าจะทำอย่างใดอย่างหนึ่ง อย่างมีเหตุมีผล
การลงทุนก็ต้องมีเหตุมีผลต้องมีจริยธรรม อยู่บนพื้นฐานอยู่อย่างระยะยาว
เรื่องคุณธรรมก็เช่นกันต้องควบคู่กันไปและอยู่บนทางสายกลาง
เศรษฐกิจพอเพียงคือวิธีคิด
ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการทำมาหากิจ ความรัก การทำงาน การลงทุน
การเป็นพ่อแม่ ในทุกเรื่องล้วนต้องมีเหตุมีผล ยุติธรรม จริงใจ
สำหรับคุณธรรมนั้นก็คือสิ่งกำกับการดำเนินชีวิต
เศรษฐกิจพอเพียงเป็นนโยบายของรัฐบาลและ
กระทรวงศึกษาธิการที่จะนำสู่สถานศึกษา
ทั้งนี้โดยมุ่งให้บุคลากรทางการศึกษานำแนวเศรษฐกิจพอเพียง
ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผู้เรียนให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างสมดุล
เพราะโรงเรียนเป็นเป้าหมายคือพัฒนาคุณภาพของเยาวชนให้สูงขึ้น
โดยกระทรวงศึกษาธิการบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ในลักษณะภาคี ร่วมกัน
ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจในการศึกษา
โดยขณะนี้มีโรงเรียนนำร่องแล้ว 80 แห่ง
อย่างไรก็ตามการนำแนวเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษานั้น โรงเรียนต่างๆ
ได้ทำมานานแล้ว แต่ความชัดเจนยังไม่เท่ากับในปัจจุบัน
ซึ่งได้ทำเป็นหลักสูตรสาระการเรียนรู้ ที่สำคัญนักเรียนได้คิดเองทำเองมากขึ้น
โดยกระทรวงศึกษาธิการตั้งเป้าหมายไว้ว่าในปี 2550 จะทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจ
เศรษฐกิจพอเพียง โดยให้สถานศึกษา 80 แห่ง เป็นแบบอย่าง
หลังปี 2550 จะแบ่งเป็นระยะที่ 1 (2551 – 2552)
จะพัฒนาเครือข่ายการศึกษาที่นำเศรษฐกิจพอเพียง
ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผู้เรียน
ขยายผลเป็นสถานศึกษาแบบอย่างในทุกจังหวัดจำนวน 800 แห่ง
และระยะต่อไป (2553 – 2554) จะขยายการจัดการศึกษาให้ครบทุกแห่งทั่วประเทศ
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวฝากในช่วงท้ายของการบรรยายว่า
การเจริญเติบโตใดๆ ก็ต้องมีขีดจำกัดไม่มีสิ่งใดไร้ขีดจำกัด ในโลกนี้มีข้อจำกัดทั้งสิ้น
และเป็นสิ่งเป็นไปไม่ได้ในระยะยาว ในการทำงานก็เช่นกัน ท่ามกลางความจำกัด
คือ สิ่งที่ท้าทายเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องที่ลึกซึ้งแต่ก็เข้าใจได้
ดยขอยกตัวอย่าง นายกรัฐมนตรี พ.ศ.นี้ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์
ท่านคือบุคคลที่เข้าใจชีวิตพอเพียงว่าคืออะไร ไม่มีความเครียดจากความรู้สึกไม่พอ
เป็นคนที่พอใจในสภาพที่เป็นอยู่ ซึ่งในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงนี้
ถ้าครูสื่อสารกับเด็กได้ดีก็จะเกิดผลดีอย่างยิ่งและเหนืออื่นใดครู
ผู้ใหญ่ในบ้านเมืองคือแบบอย่างที่สำคัญที่สุดจงทำตัวอย่างดีๆ ให้เด็กเห็น
และ ขอจบด้วย ข้อความที่ว่า “คนที่รู้จักพอเพียงจะมีอย่างเพียงพอเสมอในชีวิต”
และนี่คือที่มาของเศรษฐกิจพอเพียงจากความรู้สึก
และความหมายของรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการท่านนี้